Хоол үйлдвэрлэл, үйлчилгээний газарт мөрдөх САНАМЖУУД

1210190005-600x399САНАМЖ 1: Хоолны хордлого, хордлогот халдвар үүсгэх чухал хүчин зүйл нь дамжин бохирдолт юм. Зарим тохиолдолд чанаж болгосон хүнс нь хүнстэй харьцагч этгээдийн буруутай үйл ажиллагаанаас шалтгаалан аюултай нянгаар бохирддог ч ихэнх тохиолдолд түүхий хүнснээс шууд болон шууд бус замаар бохирддог. Энэхүү бохирдлоос сэргийлэх зорилгоор хүнсний ногоог цэвэрлэх, угаах, тоног төхөөрөмж, ваар сав, багаж хэрэгсэл, хутга зэргийг цэвэрлэх, савласан зүйлийг задлах, хадгалах, түүхий эдийг хөргөж, хадгалах зэрэг үйл ажиллагааг тусгайлан гаргасан өрөө, тасалгаанд гүйцэтгэнэ. Аж ахуйн нэгж байгууллагын удирдлага, хүнсний хяналтын байцаагчид нь дээрх зарчмын дагуу тусгаарлах үйл ажиллагааг гүйцэтгэж буй эсэхэд тогтмол хяналт тавьж ажиллана.
САНАМЖ 2: Дээжийг тогтмол авч байх ёстой бөгөөд хэрэглэж буй усны эх үүсвэрээс шалтгаалан давтамж нь ялгаатай байна. Тухайлбал, төвлөрсөн усан хангамжтай бол арай цөөн, харин хувийн худгаас бол олон авах ёстой. Хлорын шохой болон бусад зөвшөөрөгдсөн халдваргүйтгэлийн бодисыг хэрэглэнэ.
Хлоржуулж байгаа тохиолдолд хлорын агууламжийг шалгах химийн тестийг өдөр бүр явуулна. Дээж авч буй газар нь усны хэрэглээний гоожуур, цэгт ойрхон байх нь тохиромжтой боловч зарим тохиолдолд барилга руу орж байгаа цэгээс авах нь үнэлгээ хийх, хяналт тавихад тохиромжтой байдаг.
САНАМЖ 3: Түүхий эдээс бэлэн бүтээгдэхүүн рүү өвчин үүсгэгч нянгийн бохирдол дамжих үзэгдэл хөргөгчид хадгалах ихэнх үед тохиолддог. Ийм учраас түүхий эд, тухайлбал, малын болон шувууны мах, түүхий өндөг, өндгөн бүтээгдэхүүн, загас, далайн хясаа зэргийг болгосон, бэлэн хүнсний бүтээгдэхүүнээс зайлшгүй тусгаарлах шаардлагатай бөгөөд өөр хөргөгчид хадгалах нь нэн зохимжтой.
Санамж 4: Их хэмжээний чанаж болгосон хүнсийг богино хугацаанд хөргөхөд зориулсан, тусгайлан төлөвлөж, баригдсан, тохиромжтой тоног төхөөрөмж бүхий богино хугацаанд хөргөх систем зайлшгүй шаардлагатай.
САНАМЖ 5: Дулаан хэмжигчийн ажлын байдлыг тогтмол хянах шаардлагатай бөгөөд гарсан үзүүлэлтийг хянаж, үнэлгээ хийх зорилгоор батлагаажуулсан стандарт дулаан хэмжигчтэй харьцуулж, нягтлана. Энэхүү шалгалтыг дулаан хэмжигчийг байрлуулахаас өмнө хийх бөгөөд дараа нь жилд дор хаяж нэг удаа, эсвэл дулаан хэмжигчийн ажлын байдлыг хянах шаардлагатай тохиолдолд олон давтаж хийнэ. Энэхүү шалгалтын тайлан, бичилтийг хадгална.
САНАМЖ 6: Их хэмжээний хоол бэлтгэхэд зөвхөн маш сайн төлөвлөгдөж, загварчлагдсан, хүчин чадал сайтай тоног төхөөрөмжийг ашиглана. Зөвхөн хувь хүмүүст зориулан хоол бэлтгэдэг, ердийн гал тогоонд уламжлал болгон хэрэглэгддэг тоног төхөөрөмжийн хэмжээ болон тоог нэмснээр нийтийн гал тогоонд аюулгүй хоол, хүнс бэлтгэх боломжгүй юм. Тоног төхөөрөмжийн хүчин чадал нь эрүүл ахуйн шаардлага хангасан хоол хүнс бэлтгэхэд тохиромжтой байх ёстой.
САНАМЖ 7: Загас, мах, хүнсний ногоо болон түүхий эд, хүнсний бүтээгдэхүүнтэй шууд харьцдаг бүх тоног төхөөрөмж, сав суулга нь бичил биетэн, нянгаар хялбар бохирддог бөгөөд хүнсний боловсруулалтад шууд хэрэглэхэд шаардлага хангахгүй, бүтээгдэхүүний чанарт муугаар нөлөөлдөг. Иймд цэвэрлэх, задалж цэвэрлэх үйл ажиллагааг бүхэл өдрийн туршид тогтмол, эсвэл наад зах нь нэг хүнсний зүйлээс нөгөө рүү шилжих эсвэл завсарлагааны дараа зайлшгүй хийж гүйцэтгэх шаардлагатай. Өвчин үүсгэгч нянгийн бохирдлоос сэргийлэх зорилгоор ажлын өдрийн эцэст хүнстэй харьцсан гадаргууг зайлшгүй задалж, цэвэрлэх ба ариутгахшаардлагатай юм. Цэвэрлэгээ, ариутгалын явцад тогтмол хяналт тавигдаж үнэлгээ хийгдэж байх ёстой.
САНАМЖ 8: Өндөр даралтын усаар цэвэрлэгээ хийх үед цэвэрлэгээний бодис бүхий усан дуслууд цацарч, хоол хүнсийг бохирдуулах эрсдэл өндөр учраас ийм төрлийн цэвэрлэгээг үйлдвэрлэлийн явцад хэрэглэж үл болно. Өндөр даралтын усаар цэвэрлэгээ хийж байх үед хүнстэй харьцдаг гадаргуу шал, усны хоолой зэргийг нян, бичил биетнээр бохирдохоос сэргийлж ажиллана.
Чийг нь листериа моноцитогени болон бусад өвчин үүсгэгч нян өсч, үржих таатай орчин бий болгодог учраас тоног төхөөрөмж, шал зэрэг нь аль болох хуурай байх ёстой.
САНАМЖ 9: Шавьж, мэрэгчид нь бохирдсон орчноос өвчин үүсгэгч нянг тээвэрлэн, хүнс болон хүнстэй харьцагч гадаргууг бохирдуулдаг учраас хүнс бэлтгэх орчинд тэдгээрийг нэвтрэхээс урьдчилан сэргийлэх ёстой.
САНАМЖ 10: Хэрвээ ажилтан нь хүнстэй харьцдаг өрөө тасалгаанд халдварт өвчний улмаас ажиллахаа больсон бол дахин ажилд томилогдохоосоо өмнө эрх бүхий мэргэжлийн байгууллага, эмнэлэгийн ажилтнаас магадлагаа, лавлагаа гаргуулсан байна.
САНАМЖ 11: Бээлий нь хүнсийг бэлтгэх, боловсруулах ариун цэврийн нөхцлийг сайжруулах, хүнсийг хүнстэй харьцагч этгээдээс хамгаалах ач холбогдолтой. Олон тооны нянгийн бохирдол үүсгэдэг хөлс нь цоорч сэтгэгдсэн бээлийгээр дамжин нь хүнсийг бохирдуулахаас сэргийлж, ийм бээлийг шууд хаях шаардлагатай. Таван хуруутай бээлий нь загвар хийцээсээ шалтгаалан цэвэрлэж, ариутгахад хүндрэлтэй байдаг тул сайтар цэвэрлэсний дараа халаах эсвэл ариутгагч уусмалд бүтнээр нь удаан хугацаанд байлгах замаар ариутгах зайлшгүй шаардлагатай.
Бээлий нь хүнстэй харьцах зориулалтын материалаар хийгдсэн байх ёстой бөгөөд дахин боловсруулсан материалаар хийсэн бээлийг ашиглаж болохгүй.
САНАМЖ 12: Эхлэж татсаныгаа эхлэж ашиглах ( first in-first out ) гэсэн ерөнхий зарчмыг баримтлах нь зүйтэй. Бүтээгдэхүүний хадгалалтын хугацаа нь түүний чанарын үзүүлэлтийн зөвхөн хэсэг юм. Түүхий эдийн чанарын болон дулааны хэмийн бичилт тэмдэглэгээ нь ямар бүлгийн түүхий эд, бүтээгдэхүүнийг ямар дарааллаар ашиглах талаарх шийдвэр гаргахад баримтлах үндсэн нөхцөл болно. Хөргөсөн түүхий эдийг хөлдөөлгүйгээр нам хэмд хадгалах нь зүйтэй. Зарим нэг өвчин үүсгэгч нян нь хөргөлттэй нөхцөлд хадгалах үед алгуур боловч өсч үрждэг.
Yersinia enterocolitica нь 0 0С хэмд, E хэвшлийн Clostridium botulinum болон B болон F хэвшлийн non-proteolytic нь 3.30С хэмд, listeria monocytogenes нь 0 0С хэмд маш аажмаар өсч үржих боломжтой байдаг.
САНАМЖ 13: Түүхий мах, шувуу, загасны мах, өндөг, далайн гаралтай бүтээгдэхүүн, цагаан будаа зэрэг нь хүнсний үйлчилгээний байгууллагад хүрэх шатанд хүнсний хордлого үүсгэгч нянгаар бохирдох магадлал өндөртэй байдаг. Тухайлбал шувууны мах нь салмонеллёзаар байнга бохирддог бөгөөд энэ нь тоног төхөөрөмжийн гадаргуу, ажилчдын гар, бусад материалаар дамжин халдварладаг. Дамжин халдварлах нөхцөл байдлаас байнга сэрэмжлэх шаардлагатай.
САНАМЖ 14: Хүнстэй харьцагч этгээд нь бохирдлын эх үүсвэр болж болно. Тухайлбал, Хүнстэй харьцагч этгээд төмсний зуушны чанаж болгосон орцыг хольж хутгах эсвэл бэлтгэх үед бохирдол үүсгэх магадлал өндөр байдаг. Гал тогооны ажилчдын хүнс боловсруулах болон гар угаах дадал нь эрсдлийн үнэлгээний нэг хэсэг байна.
САНАМЖ 15: Чанаж болгох ажиллагаа нь хүнсний шимт чанар, тэжээллэг байдлыг боломжийн хирээр хадгалахад чиглэгдсэн байна.